Koncepcja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej

Koncepcja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej

 

Zatwierdzona przez Prezydenta Federacji Rosyjskiej V.Putina 12 lutego 2013 r.

 

I. Postanowienia ogólne

 

1. Koncepcja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej (zwana dalej Koncepcją) jest systemem poglądów na podstawowe zasady, priorytetowe kierunki, cele i zadania działalności Federacji Rosyjskiej w zakresie polityki zagranicznej.

2. Podstawę prawną Koncepcji stanowią Konstytucja Federacji Rosyjskiej, ustawy federalne, powszechnie uznane zasady i normy prawa międzynarodowego, umowy międzynarodowe Federacji Rosyjskiej, Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 605 z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie środków realizacji kursu polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, a także Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Federacji Rosyjskiej do roku 2020, Doktryna Wojskowa Federacji Rosyjskiej, akty prawne Federacji Rosyjskiej regulujące działalność organów federalnych władzy państwowej w sferze polityki zagranicznej i inne analogiczne dokumenty.

3. Gwałtowne przyspieszenie globalnych procesów w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku i nasilenie nowych tendencji w rozwoju świata wymagają nowego spojrzenia na kluczowe kierunki dynamicznie zmieniającej się sytuacji na świecie oraz rewizji priorytetów polityki zagranicznej Rosji z uwzględnieniem jej zwiększonej odpowiedzialności za tworzenie międzynarodowego porządku obrad i podstaw systemu międzynarodowego.

4. Zgodnie z najwyższym priorytetem bezpieczeństwa narodowego – zapewnieniem ochrony jednostki, społeczeństwa i państwa – główne wysiłki w polityce zagranicznej powinny skupiać się na osiągnięciu następujących podstawowych celów:

a) zapewnienie bezpieczeństwa kraju, utrzymanie i wzmocnienie jego suwerenności i integralności terytorialnej oraz silnej i cieszącej się autorytetem pozycji w społeczności międzynarodowej, która będzie w jak największym stopniu zgodna z interesami Federacji Rosyjskiej stanowiącej jeden z wpływowych i konkurencyjnych ośrodków współczesnego świata;

b) stworzenie sprzyjających warunków zewnętrznych dla stabilnego i dynamicznego wzrostu gospodarki Rosji, jej modernizacji technologicznej i wejścia na innowacyjną drogę rozwoju, zwiększenia poziomu i jakości życia mieszkańców, wzmocnienia państwa prawa i instytucji demokratycznych oraz realizacji praw i wolności człowieka;

c) aktywne wspieranie kursu skierowanego na wszechstronne wzmocnienie międzynarodowego pokoju, ogólnego bezpieczeństwa i stabilności w celu ustalenia sprawiedliwego i demokratycznego systemu międzynarodowego zbudowanego na wspólnych zasadach rozwiązywania problemów międzynarodowych, w oparciu o prawo międzynarodowe, a przede wszystkim o postanowienia Karty Narodów Zjednoczonych, a także o równoprawne i partnerskie stosunki pomiędzy państwami przy centralnej roli koordynacyjnej ONZ stanowiącej podstawową organizację regulującą stosunki międzynarodowe;

d) nawiązywanie dobrosąsiedzkich stosunków z krajami ościennymi, udzielanie pomocy, by likwidować istniejące i zapobiegać tworzeniu się nowych ognisk napięć i konfliktów w sąsiadujących z Federacją Rosyjską regionach;

e) rozwój dwustronnych i wielostronnych stosunków obopólnie korzystnego i równoprawnego partnerstwa z państwami zagranicznymi, zrzeszeniami międzypaństwowymi, organizacjami i forami międzynarodowymi na zasadzie poszanowania niezależności i suwerenności, pragmatyzmu, jawności, wielowektorowości, przewidywalności oraz niekonfrontacyjnej obrony priorytetów narodowych. Rozwijanie szerokiej i niedyskryminacyjnej współpracy międzynarodowej, wspieranie tworzenia elastycznych i wielostronnych aliansów sieciowych z państwami spoza bloku, aktywny udział Rosji w tych aliansach;

f) wzmocnienie pozycji handlowo-gospodarczej Rosji w systemie powiązań gospodarki światowej, dyplomatyczne wspieranie interesów krajowych operatorów gospodarczych za granicą, zapobieganie dyskryminacji rosyjskich towarów, usług, inwestycji, korzystanie w tych celach z możliwości międzynarodowych i regionalnych organizacji gospodarczych i finansowych;

g) wszechstronna ochrona praw i interesów prawnych obywateli rosyjskich i rodaków mieszkających za granicą, obrona w różnych formatach międzynarodowych rosyjskiego podejścia do tematu ochrony praw człowieka;

h) rozpowszechnianie i wzmacnianie pozycji języka rosyjskiego w świecie, popularyzacja osiągnięć kulturalnych narodów Rosji, konsolidacja rosyjskiej diaspory za granicą;

i) wspieranie rozwoju konstruktywnego dialogu i partnerstwa pomiędzy cywilizacjami w celu umacniania zgody pomiędzy różnymi kulturami i religiami oraz ich wzajemnego wzbogacania się.

 

II. Świat współczesny i polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej

 

5. Główną, znamienną cechą współczesnego etapu międzynarodowego rozwoju są głębokie zmiany w krajobrazie geopolitycznym, których potężnym katalizatorem stał się globalny kryzys finansowo-gospodarczy. Stosunki międzynarodowe są na etapie przejściowym, którego istota polega na kształtowaniu się policentrycznego systemu międzynarodowego. Proces ten ma niełatwy przebieg, towarzyszy mu wzrost turbulencji w rozwoju gospodarczym i politycznym na szczeblu globalnym i regionalnym. Stosunki międzynarodowe coraz bardziej się komplikują, coraz trudniej przewidywać ich rozwój.

6. Ciągle zmniejszają się możliwości historycznego Zachodu w zakresie dominacji w gospodarce i polityce światowej. Dochodzi do rozproszenia światowego potencjału siły i rozwoju, jego przesunięcia na Wschód, w pierwszej kolejności do regionu Azji i Pacyfiku. Wejście na proscenium światowej polityki i gospodarki nowych graczy przy jednoczesnym dążeniu zachodnich państw do zachowania swoich tradycyjnych pozycji jest sprzężone ze wzmocnieniem globalnej konkurencji, co znajduje swój wyraz w narastaniu niestabilności w stosunkach międzynarodowych.

7. Podczas gdy zagrożenie rozpętania wojny na wielką skalę, w tym wojny jądrowej, ulega zmniejszeniu, dochodzi do zmian wojennych proporcji sił pomiędzy różnymi państwami i grupami państw. Dążenie do wzrostu i modernizacji potencjałów ofensywnych oraz tworzenia i poszerzania nowych rodzajów zbrojeń rozmywa strukturę globalnego bezpieczeństwa scementowaną systemem umów i porozumień w zakresie kontroli zbrojeń.

8. W warunkach globalnej burzliwości i rosnącej wzajemnej zależności państw i narodów próby budowania osobnych „oaz spokoju i bezpieczeństwa" nie mają już perspektyw, a jedynym niezawodnym zabezpieczeniem przed możliwymi wstrząsami jest przestrzeganie uniwersalnych zasad równego i niepodzielnego bezpieczeństwa w odniesieniu do przestrzeni euroatlantyckiej, euroazjatyckiej i azjatycko-pacyficznej.

9. Na obecnym etapie tradycyjne sojusze militarno-polityczne nie są w stanie zapewnić przeciwwagi dla całego spektrum współczesnych wyzwań i zagrożeń o charakterze transgranicznym. Na zmianę blokowemu podejściu do rozwiązywania problemów międzynarodowych przychodzi dyplomacja sieciowa opierająca się na elastycznych formach uczestnictwa w wielostronnych strukturach w celu efektywnego poszukiwania rozwiązań dla wspólnych zadań.

10. Oprócz potencjału militarnego na pierwszy plan wysuwają się ważne czynniki wpływu państw na politykę międzynarodową, takie jak czynniki gospodarcze, prawne, naukowo-techniczne, ekologiczne, demograficzne i informacyjne. Coraz większej wagi nabierają kwestie zapewnienia rozwoju zrównoważonego, duchowego i intelektualnego rozwoju ludności, wzrostu jej dobrobytu czy też zwiększanie poziomu inwestycji w człowieka. Wzajemne zależności gospodarcze pomiędzy państwami są jednym z kluczowych czynników wpływających na utrzymywanie stabilności międzynarodowej.

11. Wyraźnie dają o sobie znać wyzwania finansowo-gospodarcze na tle nagromadzenia zjawisk kryzysowych w gospodarce światowej. Nierozwiązane problemy strukturalne i przewlekła depresja w wiodących krajach Zachodu wywierają negatywny wpływ na globalny rozwój. Niezakończone procesy odbudowy w warunkach kryzysu dłużnego w Europie i dalszego pogrążania się strefy euro w recesji stanowią poważne ryzyko dla przyszłości. Szczególnie aktualne stają się międzynarodowe starania w zakresie utworzenia nowych, bardziej zbilansowanych i odpowiadających realiom globalizacji światowych systemów handlowych i walutowo-finansowych.

12. Rośnie konkurencja w zakresie podziału zasobów strategicznych, która trzęsie giełdami i rynkami surowców. W sferze energetycznej trwają transformacje jakościowe, co jest związane, między innymi, z wykorzystaniem innowacyjnych technologii wydobycia węglowodorów z trudnodostępnych złóż. W celu zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego państw coraz bardziej potrzebna jest dywersyfikacja ich obecności na światowych rynkach, lecz to, co można zaobserwować, to obostrzenie nieuzasadnionych ograniczeń i innych działań dyskryminacyjnych.

13. Po raz pierwszy w najnowszej historii globalna konkurencja uzyskuje wymiar cywilizacyjny i znajduje swój wyraz we współzawodnictwie różnych systemów wartości i modeli rozwoju w ramach uniwersalnych zasad demokracji i gospodarki rynkowej. Coraz głośniej daje o sobie znać kulturowo-cywilizacyjna różnorodność współczesnego świata.

14. Odwrotną stroną procesów globalizacji staje się tendencja do przypisywania zwiększonego znaczenia czynnikowi tożsamości cywilizacyjnej. Dążenie do powrotu do korzeni cywilizacyjnych jest wyraźnie widoczne w wydarzeniach na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, gdzie politycznemu i socjalno-gospodarczemu odrodzeniu społeczeństwa towarzyszą często hasła utrwalania wartości islamskich. Podobne procesy zaobserwować można również w innych regionach, co sprawia, iż priorytetowym zadaniem polityki zagranicznej staje się zapobieganie powstawaniu przepaści międzycywilizacyjnych oraz sprzyjanie wzrostowi potencjałów w interesie tworzenia partnerstwa kultur, religii i cywilizacji, które będzie miało na celu zapewnienie harmonijnego rozwoju ludzkości. W tych warunkach próby narzucania innym swojej własnej skali wartości skutkują wzrostem ksenofobii, nietolerancji oraz konfliktów w sprawach międzynarodowych, a ostatecznie prowadzą do pogrążania się w chaosie i do niemożności sterowania procesami w stosunkach międzynarodowych. Negatywny wpływ na perspektywy wzmacniania globalnej stabilności ma zarysowująca się tendencja reideologizacji stosunków międzynarodowych.

15. Zagrożenie dla pokoju i stabilności międzynarodowej stanowią próby regulowania kryzysów w drodze stosowania poza ramami Rady Bezpieczeństwa ONZ jednostronnego nacisku w postaci sankcji i innych działań siłowych, w tym agresji zbrojnej. W pojedynczych przypadkach otwarcie ignorowane są fundamentalne zasady prawa międzynarodowego dotyczące niestosowania siły, prerogatywy Rady Bezpieczeństwa ONZ, dopuszcza się dowolną interpretację jej rezolucji, realizowane są koncepcje mające na celu obalenie zgodnej z prawem władzy w niepodległych państwach z zastosowaniem haseł obrony ludności cywilnej. Stosowanie środków przymusu i sił zbrojnych w celu obejścia postanowień Karty Narodów Zjednoczonych i Rady Bezpieczeństwa ONZ nie pomoże w usunięciu głębokich sprzeczności o charakterze społeczno-gospodarczym czy międzyetnicznym, które leżą u podstaw konfliktów. Prowadzi ono tylko do rozszerzania się obszaru konfliktów, prowokuje napięcia i wyścig zbrojeń, pogłębia sprzeczności międzypaństwowe oraz sieje niezgodę narodową i religijną.

16. Na pierwszy plan we współczesnej polityce międzynarodowej wysuwają się nowe wyzwania i zagrożenia transgraniczne, gwałtownie rośnie ich znaczenie oraz dywersyfikuje się ich charakter i geografia. Przede wszystkim jest to zagrożenie związane z rozpowszechnianiem broni masowej zagłady i środków jej dostarczania, terroryzm międzynarodowy, niekontrolowany przepływ broni i bojowników, radykalizacja nastrojów społecznych prowokująca ekstremizm religijny i antagonizmy etniczno-religijne, nielegalna migracja, piractwo morskie, nielegalna dystrybucja narkotyków, korupcja, konflikty regionalne i wewnętrzne, deficyt zasobów o życiowym znaczeniu, problemy demograficzne, globalne ubóstwo, wyzwania ekologiczne i sanitarno-epidemiologiczne, zmiany klimatyczne, zagrożenia dla bezpieczeństwa informacyjnego i żywnościowego.

17. Głęboko transformuje się transnacjonalna przestępczość zorganizowana uzyskująca w warunkach globalizacji wymiar makroekonomiczny, co prowadzi do powstawania nowych kryminalnych „ośrodków siły" akumulujących znaczne zasoby i konsekwentnie rozszerzających sfery swojego wpływu, w tym w drodze przenikania do struktur władzy różnych państw, instytucji finansowych i gospodarczych oraz nawiązywania kontaktów z organizacjami terrorystycznymi i ekstremistycznymi.

18. Globalne wyzwania i zagrożenia wymagają adekwatnej odpowiedzi ze strony wspólnoty międzynarodowej, jej solidarnych wysiłków przy centralnej roli koordynującej ONZ i z uwzględnieniem obiektywnego wzajemnego powiązania kwestii bezpieczeństwa oraz zapewnienia zrównoważonego rozwoju i obrony praw człowieka.

19. W warunkach decentralizacji globalnego systemu zarządzania wzmacnia się jego poziom regionalny stanowiący, obok ONZ, podstawę modelu policentrycznego uosabiającego zróżnicowanie świata, jego niejednorodność i wieloustrojowość. Nowe ośrodki wzrostu gospodarczego i politycznego wpływu coraz częściej i z coraz większą pewnością siebie przejmują odpowiedzialność za sprawy w swoich regionach. Integracja regionalna staje się aktywnym narzędziem zwiększania konkurencyjności jej uczestników. Formaty i związki sieciowe, pakty handlowe i inne porozumienia gospodarcze oraz wzmocnienie roli regionalnych walut rezerwowych stają się czynnikami wzmacniającymi bezpieczeństwo i stabilność finansowo-gospodarczą.

20. Integralnym elementem współczesnej polityki międzynarodowej staje się „miękka siła" – kompleksowe instrumentarium rozwiązywania zadań polityki zagranicznej w oparciu o możliwości społeczeństwa obywatelskiego, informacyjno-komunikacyjne, humanitarne i inne metody i technologie stanowiące alternatywę dla klasycznej dyplomacji. Równoczesne wzmocnienie globalnej konkurencji i kumulacja potencjału kryzysowego prowadzą do ryzyka niekiedy destrukcyjnego i bezprawnego wykorzystywania „miękkiej siły" i koncepcji ochrony prawnej w celach wywierania wpływu politycznego na niezależne państwa, ingerencji w ich sprawy wewnętrzne, destabilizacji panującej w nich sytuacji, manipulacji opinią i świadomością publiczną, w tym w ramach finansowania projektów humanitarnych i projektów związanych z ochroną praw człowieka za granicą.

21. Prawdziwe zjednoczenie wysiłków społeczności międzynarodowej wymaga ukształtowania systemu wartości, który stanowiłby podstawę wspólnych działań, oparcia o wspólny mianownik duchowo-moralny, który od zawsze istnieje w podstawowych religiach świata i obejmuje takie zasady i pojęcia, jak dążenie do pokoju i sprawiedliwości, godność, wolność i odpowiedzialność, uczciwość, miłosierdzie i pracowitość.

22. Polityka zagraniczna jest jednym z najważniejszych narzędzi stopniowego rozwoju kraju i zapewnienia jej konkurencyjności w globalizującym się świecie.

23. Federacja Rosyjska, stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ, uczestnik całego szeregu wpływowych organizacji międzynarodowych, struktur regionalnych, mechanizmów dialogu i współpracy międzypaństwowej, posiadając znaczne zasoby we wszystkich obszarach działalności życiowej, intensywnie rozwijając stosunki z wiodącymi państwami i zrzeszeniami w różnych częściach świata w ramach wielowektorowej polityki zagranicznej, konsekwentnie integrując się z gospodarką i polityką światową w charakterze odpowiedzialnego i konstruktywnego członka społeczności międzynarodowej, sprzyja kształtowaniu pozytywnego, zbilansowanego i zjednoczeniowego międzynarodowego porządku obrad oraz rozwiązywaniu problemów globalnych i regionalnych.

24. Fundamentalny charakter i gwałtowne tempo przemian stwarzają dla Federacji Rosyjskiej, obok poważnych zagrożeń, również nowe możliwości. Rosja prowadzi samodzielną i niezależną politykę zagraniczną podyktowaną jej interesami narodowymi i opierającą się na szacunku dla prawa międzynarodowego.

25. Polityka zagraniczna Rosji jest otwarta, przewidywalna i pragmatyczna. Charakteryzuje się konsekwencją, sukcesywnością i odzwierciedla unikalną, ukształtowaną na przestrzeni wieków rolę naszego kraju jako czynnika równoważącego w sprawach międzynarodowych i w rozwoju cywilizacji światowej.

26. Rosja jest całkowicie świadoma swojej szczególnej odpowiedzialności za utrzymywanie bezpieczeństwa w świecie, zarówno na szczeblu globalnym, jak i regionalnym, a jej celem są wspólne działania ze wszystkimi zainteresowanymi państwami, skierowane na rozwiązywanie wspólnych zadań. Rosja będzie działać, starając się wyprzedzać wydarzenia oraz pozostając gotową na każdą wersję rozwoju sytuacji międzynarodowej.

 

III. Priorytety Federacji Rosyjskiej w rozwiązywaniu problemów globalnych

 

27. Różnorodność i złożoność problemów międzynarodowych i sytuacji kryzysowych zakłada dokonywanie we właściwym czasie prognozy znaczenia każdej z nich w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej. Narzędzia polityczno-dyplomatyczne, prawne, militarne, gospodarcze, finansowe i inne powinny być wykorzystywane w rozwiązywaniu zadań polityki zagranicznej stosownie do ich rzeczywistego znaczenia dla zabezpieczenia interesów Rosji w polityce zagranicznej oraz przy należytej koordynacji działań wszystkich gałęzi władzy i odpowiednich resortów.

 

Kształtowanie nowego porządku świata

 

28. Rosja prowadzi politykę skierowaną na tworzenie stabilnego i statecznego systemu stosunków międzynarodowych, w oparciu o prawo międzynarodowe oraz o zasady równoprawności, wzajemnego szacunku oraz nieingerowania w sprawy wewnętrzne państw. Zadaniem tego systemu jest zapewnienie pewnego i równego bezpieczeństwa każdego członka wspólnoty międzynarodowej w dziedzinie politycznej, militarnej, gospodarczej, informacyjnej czy humanitarnej.

29. Ośrodkiem regulowania stosunków międzynarodowych i koordynacji polityki światowej w XXI wieku powinna pozostać ONZ, która dowiodła swojej bezalternatywności i została obdarzona unikalnym legitymizmem. Rosja wspiera wysiłki mające na celu umocnienie jej centralnej i koordynacyjnej roli. Zakłada to:

a) zapewnienie niewzruszoności kluczowych postanowień i zasad Karty Narodów Zjednoczonych, wszechstronne wzmacnianie jej potencjału w celach racjonalnego dostosowywania ONZ do nowych realiów światowych przy równoczesnym zachowaniu jej natury międzypaństwowej;

b) dalsze zwiększanie skuteczności działań Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, która ponosi główną odpowiedzialność za utrzymywanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, nadanie temu organowi w procesie racjonalnego reformowania ONZ większej prezencji przy równoczesnym zapewnieniu odpowiedniej sprawności jej działania. Wszelkie decyzje mające na celu utworzenie dodatkowych miejsc w Radzie Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych powinny być podejmowane na podstawie możliwie jak najszerszej zgody państw członkowskich ONZ. Status pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych powinien zostać utrzymany.

30. Rosja przykłada dużą wagę do zapewnienia stabilnej sterowności rozwoju światowego, co wymaga zbiorowego przewodnictwa wiodących państw świata, które powinno być reprezentacyjne pod względem geograficznym i cywilizacyjnym oraz realizowane przy pełnym szacunku dla centralnej i koordynacyjnej roli ONZ. W tych celach Rosja będzie intensyfikować współdziałanie w takich formatach, jak „G-20", BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA), „G-8", SOW (Szanghajska Organizacja Współpracy), RIC (Rosja, Indie i Chiny), a także z wykorzystaniem innych struktur i platform dialogu.

 

Praworządność w stosunkach międzynarodowych

 

31. Rosja konsekwentnie opowiada się za utrwalaniem podstaw prawnych w stosunkach międzynarodowych i sumiennie przestrzega zobowiązań prawa międzynarodowego. Wspieranie i umacnianie międzynarodowej praworządności to jeden z priorytetowych kierunków jej działalności na arenie międzynarodowej. Praworządność ma na celu zapewnienie pokojowej i owocnej współpracy państw z poszanowaniem bilansu ich nierzadko niepokrywających się ze sobą interesów, a także gwarantowanie ogólnej stabilności społeczności międzynarodowej. Rosja ma zamiar:

a) wspierać zbiorowe wysiłki skierowane na utrwalenie podstaw prawnych w stosunkach międzynarodowych;

b) przeciwdziałać podejmowanym przez poszczególne państwa lub grupy państw próbom rewizji ogólnie przyjętych norm prawa międzynarodowego odzwierciedlonych w uniwersalnych dokumentach – w Karcie Narodów Zjednoczonych, w Deklaracji o zasadach prawa międzynarodowego odnośnie przyjacielskich stosunków i współpracy między państwami zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych z 1970 roku, a także w Akcie Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (Helsinki, 1 sierpnia 1975 r.). Dla międzynarodowego pokoju i porządku prawnego szczególnie groźna jest dokonywana na użytek koniunktury politycznej i interesów poszczególnych państw samowolna interpretacja najważniejszych norm prawa międzynarodowego i zasad takich, jak: niestosowanie siły lub groźby jej użycia, pokojowe rozwiązywanie sporów międzynarodowych, poszanowanie suwerenności państw i ich integralności terytorialnej, prawo narodów do samostanowienia. Groźne są również próby przedstawiania naruszeń prawa międzynarodowego jako jego „twórczego" stosowania. Niedopuszczalne jest przeprowadzanie pod pretekstem realizacji koncepcji „odpowiedzialności za ochronę" interwencji wojskowych i innych form zewnętrznej ingerencji, które podważają filary międzynarodowego prawa oparte o zasadę suwerennej równości państw;

c) pomagać w kodyfikacji i w postępowym rozwoju prawa międzynarodowego realizowanym przede wszystkim pod egidą ONZ, w osiąganiu uniwersalnego zaangażowania w międzynarodowe umowy ONZ oraz w ich jednorodnej interpretacji i stosowaniu;

d) kontynuować wysiłki skierowane na doskonalenie instrumentarium sankcyjnego ONZ, dążyć do tego, aby decyzje o wprowadzeniu sankcji były podejmowane wyłącznie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ na podstawie kolegialnej po ich wszechstronnej analizie, przede wszystkim z uwzględnieniem ich skuteczności w rozwiązaniu zadań polegających na utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz niepogarszaniu sytuacji humanitarnej;

e) dążyć, w świetle prawa międzynarodowego, do zakończenia wytyczania granicy państwowej Federacji Rosyjskiej oraz jej granic przestrzeni morskiej, względem których wykonuje ona swoje suwerenne prawa i które podlegają jej jurysdykcji, przy bezwarunkowym zagwarantowaniu ochrony interesów narodowych Rosji, przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa i gospodarki, oraz przy równoczesnym wzmocnieniu zaufania i współpracy z krajami ościennymi.

 

Wzmocnienie bezpieczeństwa międzynarodowego

 

32. Rosja konsekwentnie opowiada się za zmniejszeniem roli czynnika siły w stosunkach międzynarodowych przy równoczesnym wzmocnieniu stabilności strategicznej i regionalnej. W tym celu Federacja Rosyjska:

a) bezwzględnie przestrzega swoich zobowiązań międzynarodowych wynikających z umów międzynarodowych w sferze kontroli zbrojeń, a także podejmuje działania w celu wzmocnienia zaufania w sferze militarnej, wymagając tego samego od swoich partnerów; bierze udział w opracowywaniu i zawieraniu nowych porozumień w powyższych dziedzinach, które są zgodne z jej narodowymi interesami i uwzględniają wszystkie czynniki wpływające na stabilność strategiczną w oparciu o zasady równości i niepodzielnego bezpieczeństwa;

b) nadaje priorytetowe znaczenie wykonywaniu Umowy pomiędzy Federacją Rosyjską i Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie środków mających na celu dalszą redukcję i ograniczenie zbrojeń strategicznych;

c) potwierdza niezmienność kursu w sprawie utworzenia wielostronnych politycznych i prawnych podstaw uniwersalnego i trwałego trybu nierozpowszechniania broni jądrowej, innych rodzajów broni masowej zagłady i środków ich dostawy; opowiada się za przestrzeganiem Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz o ich likwidacji, a także Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, gromadzenia i stosowania broni chemicznej i o jej likwidacji; bierze aktywny udział w działalności wielostronnych trybów kontroli eksportowej, a także w wysiłkach międzynarodowych w sferze kontroli obrotu produktów i technologii podwójnego zastosowania, pomaga w jak najszybszym wejściu w życie Umowy o powszechnym zakazie prób jądrowych; opowiada się za utworzeniem globalnego trybu nierozprzestrzeniania technologii rakietowych na podstawie prawnie wiążącej umowy i za nadaniem charakteru globalnego zobowiązaniom wynikającym z Układu pomiędzy ZSRR i USA o likwidacji rakiet średniego i mniejszego zasięgu;

d) wspiera proces tworzenia stref wolnych od broni nuklearnej i innych rodzajów broni masowej zagłady;

e) opowiada się za wzmocnieniem technicznego i fizycznego bezpieczeństwa jądrowego na skalę globalną, a w szczególności za doskonaleniem mechanizmów prawa międzynarodowego mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego i zapobieganie aktom terroryzmu jądrowego;

f) opowiada się za zapobieganiem umieszczania broni jądrowej w kosmosie, łącznie z zawarciem odpowiedniej umowy międzynarodowej, za rozwojem środków transparentności i zaufania w działalności kosmicznej, za utworzeniem systemu zbiorowego reagowania na możliwe wyzwania rakietowe na równych zasadach, a także przeciwko jednostronnym, niczym nie ograniczonym działaniom skierowanym na intensyfikację obrony przeciwrakietowej przez jedno państwo lub grupę państw na szkodę stabilności strategicznej i bezpieczeństwu międzynarodowemu;

g) w interesach rozwiązywania problemów stabilności strategicznej opowiada się za rozwojem dwustronnego i wielostronnego współdziałania państw, przede wszystkim tych, które posiadają broń jądrową, w celach zapewnienia ogólnego bezpieczeństwa w duchu otwartości strategicznej, w tym w sferze dostępności dla wszystkich zainteresowanych krajów zalet „pokojowego atomu";

h) będzie podejmować niezbędne działania w celu zapewnienia narodowego i międzynarodowego bezpieczeństwa informacyjnego, zapobiegania powstającym w przestrzeni informacyjnej zagrożeniom dla bezpieczeństwa politycznego, gospodarczego i społecznego państwa; w ramach walki z terroryzmem i innymi zagrożeniami kryminalnymi w sferze stosowania technologii informacyjnych, będzie przeciwdziałać ich stosowaniu w celach militarno-politycznych, sprzecznych z prawem międzynarodowym, łącznie z działaniami mającymi na celu ingerencję w sprawy wewnętrzne oraz stanowiącymi zagrożenie dla międzynarodowego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności;

i) będzie ubiegać się o opracowanie pod egidą ONZ zasad postępowania w sferze zapewnienia międzynarodowego bezpieczeństwa informacyjnego;

j) wspiera wysiłki międzynarodowe skierowane na przeciwdziałanie nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką;

k) w kontekście wysiłków skierowanych na wzmocnienie stabilności regionalnej w Europie będzie ubiegać się o dostosowanie europejskiego trybu kontroli nad zwykłymi zbrojeniami do współczesnych realiów, a także o bezwarunkowe przestrzeganie przez wszystkie strony ustalonych środków wzmacniania zaufania i bezpieczeństwa;

l) uważając międzynarodową działalność pokojową za skuteczne narzędzie regulowania konfliktów zbrojnych i rozwiązywania zadań z zakresu odbudowy państwowości na stadium pokryzysowym, zamierza brać udział w międzynarodowej działalności pokojowej pod egidą ONZ i w ramach współdziałania z organizacjami regionalnymi i międzynarodowymi; będzie wnosić aktywny wkład w doskonalenie prewencyjnego potencjału antykryzysowego ONZ;

m) przygotowując uchwały Rady Bezpieczeństwa ONZ w sferze zapewnienia bezpieczeństwa międzynarodowego, łącznie z tworzeniem nowych lub przedłużeniem obecnych operacji pokojowych, stanowczo opowiada się za opracowaniem wyraźnych, nie dopuszczających możliwości dowolnej interpretacji mandatów operacji pokojowych, szczególnie tych związanych z użyciem siły, oraz za zapewnieniem surowej kontroli ich realizacji;

n) uznaje artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych za adekwatną i nie podlegającą rewizji podstawę prawną stosowania siły w celach samoobrony, w tym w warunkach istnienia takich zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa, jak terroryzm międzynarodowy i rozpowszechnianie broni masowego rażenia;

o) za najważniejsze zadanie polityki narodowej i zagranicznej uważa walkę z terroryzmem międzynarodowym, opowiada się za systemowym i kompleksowym wykorzystaniem środków polityczno-prawnych, informacyjno-propagandowych, socjalno-gospodarczych i specjalnych z akcentem na element prewencyjny takiego przeciwdziałania na podstawie globalnych i regionalnych konwencji antyterrorystycznych;

p) zgodnie z prawem międzynarodowym i własnym ustawodawstwem podejmuje wszelkie niezbędne środki, by odpierać ataki terrorystyczne na Rosję i jej obywateli oraz zapobiegać takim atakom, by chronić obywateli przed aktami terroru, by nie dopuszczać na swoim terytorium do działań skierowanych na organizację tego rodzaju aktów przeciwko obywatelom i interesom innych krajów, by zapobiegać udzielaniu schronienia i trybuny terrorystom i podżegaczom do terroru, by zapobiegać i udaremniać finansowanie terroryzmu;

r) ubiega się o polityczno-dyplomatyczne regulowanie konfliktów regionalnych w oparciu o wspólne działania społeczeństwa międzynarodowego, wychodząc z założenia, iż współczesnych konfliktów nie da się uregulować, stosując rozwiązania siłowe, a jedynie w drodze zaangażowania wszystkich stron w dialog i negocjacje, a nie poprzez izolację którejkolwiek ze stron;

s) w sposób ukierunkowany przeciwdziała nielegalnemu handlowi narkotykami i przestępczości zorganizowanej, współpracując z innymi państwami w formacie wielostronnym, przede wszystkim w ramach specjalistycznych organów międzynarodowych oraz na zasadach dwustronnych, między innymi w celu utrzymania i wzmocnienia międzynarodowego systemu kontroli nad narkotykami;

t) wspiera utworzenie pod egidą ONZ i innych organizacji międzynarodowych i regionalnych skutecznych struktur współpracy w zakresie reagowania na katastrofy żywiołowe i poważne katastrofy technogenne oraz na inne sytuacje nadzwyczajne, wraz z poszerzaniem możliwości w zakresie zwalczania ich skutków i wzmacniania systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania; posiadając unikalne doświadczenie, zasoby techniczne i ludzkie, stanowi ważną i skuteczną część globalnego i transeuropejskiego systemu walki z sytuacjami nadzwyczajnymi;

u) bierze udział we współpracy międzynarodowej w zakresie regulowania procesów migracji oraz zapewnienia praw migrantów zarobkowych;

w) będąc państwem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym, posiadającym wielowiekowe doświadczenie harmonijnej koegzystencji przedstawicieli różnych narodów, grup etnicznych i wierzeń, sprzyja dialogowi i partnerstwu pomiędzy kulturami, religiami i cywilizacjami, między innymi w ramach ONZ oraz innych organizacji międzynarodowych i regionalnych; wspiera odpowiednie inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego, aktywnie współdziała z Rosyjską Cerkwią Prawosławną i z innymi podstawowymi wspólnotami religijnymi kraju, przeciwdziała ekstremizmowi, radykalizacji nastrojów społecznych, nietolerancji, dyskryminacji i podziałom ze względu na pochodzenie etniczne, religię, język, kulturę i inne.

 

Międzynarodowa współpraca gospodarcza i ekologiczna

 

33. Dzięki swojemu szybkiemu rozwojowi gospodarczemu opartemu na stabilnym popycie eksportowym i zwiększającym się popycie wewnętrznym, dzięki unikalnym zasobom naturalnym i zgromadzonym zasobom finansowym oraz dzięki odpowiedzialnej polityce społeczno-gospodarczej Rosja wnosi znaczny wkład w zapewnienie stabilności globalnej gospodarki i finansów oraz bierze udział w międzynarodowych staraniach mających na celu zapobieganie i zwalczanie zjawisk kryzysowych. Rosja ma zamiar aktywnie pomagać w tworzeniu sprawiedliwej i demokratycznej globalnej architektury handlowo-gospodarczej i walutowo-finansowej, w określaniu punktów orientacyjnych dla rozwoju międzynarodowego, wychodząc z założenia, że wspólnota wyzwań modernizacyjnych otwiera dodatkowe perspektywy dla pogłębienia międzynarodowej współpracy gospodarczej.

34. Podstawowe zadania Rosji w sferze międzynarodowych stosunków gospodarczych z uwzględnieniem priorytetów innowacyjnego rozwoju kraju polegają na zapewnieniu jej równoprawnej pozycji we współczesnym systemie globalnych powiązań gospodarczych, minimalizacji ryzyka związanego z integracją ze światową gospodarką, w tym w kontekście wstąpienia do Światowej Organizacji Handlu (WTO) i przystąpienia do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). W celu rozwiązania tych zadań Federacja Rosyjska:

a) podejmuje działania w sferze polityki handlowej w celu ochrony własnych interesów zgodnie z zasadami międzynarodowymi i przeciwdziała środkom handlowo-politycznym innych państw, które ograniczają prawa Federacji Rosyjskiej i przedsiębiorstw rosyjskich;

b) domaga się adekwatnego uwzględniania interesów i podejść rosyjskich podczas opracowywania w ramach największych forów międzynarodowych zbiorowego stanowiska w sprawie najbardziej aktualnych aspektów rozwoju międzynarodowego i funkcjonowania gospodarki światowej, wraz z określaniem globalnego porządku obrad w zakresie wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego oraz doskonalenia trybu współpracy handlowej i transportowej;

c) tworzy sprzyjające warunki polityczne dla dywersyfikacji rosyjskiej obecności na rynkach światowych w drodze rozszerzania nomenklatury eksportowej i geografii powiązań Rosji w zakresie handlu zagranicznego i w zakresie inwestycji;

d) udziela rosyjskim przedsiębiorstwom i firmom pomocy państwowej w zdobywaniu nowych i w rozwoju tradycyjnych rynków, przeciwdziała dyskryminacji krajowych inwestorów i eksporterów;

e) pomaga w modernizacji i dywersyfikacji gospodarki rosyjskiej, a także w zwiększaniu udziału naukochłonnych i innych priorytetowych gałęzi w strukturze ogólnogospodarczej w drodze pozyskiwania przodującej zagranicznej wiedzy naukowo-technicznej i technologii, metod prowadzenia operacji handlowych i gospodarczych oraz inwestycji zagranicznych;

f) wzmacnia partnerstwo strategiczne z wiodącymi producentami zasobów energetycznych, aktywnie rozwija dialog z krajami odbiorcami i krajami tranzytowymi, wychodząc z założenia, że środki gwarantujące bezpieczeństwo dostaw surowców energetycznych powinny być konsekwentnie wspierane przez działania strony przeciwnej, mające na celu zapewnienie stabilności popytu i niezawodności tranzytu;

g) podejmuje działania mające na celu zapewnienie Federacji Rosyjskiej statusu kluczowego kierunku tranzytowego w zakresie powiązań handlowo-gospodarczych pomiędzy Europą a regionem Azji i Pacyfiku, w tym w drodze poszerzenia udziału w tworzonych transkontynentalnych trasach transportu ładunków;

h) aktywnie wykorzystuje możliwości regionalnych organizacji gospodarczych i finansowych w celu obrony interesów Federacji Rosyjskiej w odpowiednich regionach, zwracając szczególną uwagę na działalność organizacji i struktur sprzyjających umacnianiu procesów integracyjnych na obszarze Wspólnoty Niepodległych Państw.

35. Federacja Rosyjska w interesach całej wspólnoty międzynarodowej opowiada się za rozszerzaniem współpracy międzynarodowej w celach zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i zapobiegania zmianom klimatycznym na planecie, w tym z zastosowaniem najnowszych technologii oszczędzania energii i zasobów naturalnych. Wśród priorytetów w danej sferze znajduje się dalsze opracowywanie podbudowanych naukowo podejść do ochrony środowiska naturalnego i intensyfikacja współpracy ze wszystkimi państwami w kwestiach ochrony środowiska w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju obecnego i przyszłych pokoleń.

36. Rosja traktuje zrównoważony społeczno-gospodarczy rozwój wszystkich krajów za niezbędny element współczesnego systemu zbiorowego bezpieczeństwa i wychodzi z założenia, że pomoc w międzynarodowym rozwoju powinna być skierowana na poszukiwanie skutecznych sposobów wspierania wysiłków w zakresie likwidacji nierównowagi w rozwoju różnych regionów. W tych celach Rosja, wykorzystując swój potencjał donora, prowadzi aktywną i konsekwentną politykę w zakresie wspierania międzynarodowego rozwoju, na szczeblu zarówno wielostronnym, jak i dwustronnym.

37. Rosja wspiera współpracę międzynarodową w sferze ochrony zdrowia z uwzględnieniem wiodącej roli Światowej Organizacji Zdrowia, traktując tę współpracę za jeden z priorytetów globalnego porządku obrad oraz za integralny element zrównoważonego rozwoju.

38. W warunkach rosnącego znaczenia przestrzeni morskich, zarówno z gospodarczego punktu widzenia, jak i w kontekście wzmacniania bezpieczeństwa, aktualnym zadaniem staje się ich efektywne wykorzystanie. Federacja Rosyjska będzie dążyć do zapewnienia zgodnych z interesami narodowymi sposobów bezpiecznej żeglugi, w tym z walką z piractwem morskim, odpowiedzialnego rybołówstwa i działalności naukowo-badawczej we Wszechoceanie w połączeniu z działaniami w zakresie ochrony środowiska morskiego i walki z terroryzmem międzynarodowym. Rosja zamierza wytyczyć granice zewnętrzne swojego szelfu kontynentalnego zgodnie z prawem międzynarodowym, poszerzając tym samym możliwości poszukiwania i pozyskiwania jego zasobów mineralnych.

 

Międzynarodowa współpraca humanitarna i prawa człowieka

 

39. Rosja, przywiązana do uniwersalnych wartości demokratycznych, w tym do ochrony praw i wolności człowieka, upatruje swoje zadania w następujących dziedzinach:

a) domaganie się poszanowania praw i wolności człowieka na całym świecie w drodze konstruktywnego równoprawnego dialogu międzynarodowego, z uwzględnieniem specyfiki narodowej, kulturowej i historycznej każdego państwa, prowadzenie monitoringu sytuacji związanej z przestrzeganiem praw człowieka na świecie, sprzyjanie angażowaniu się, przy rozwiązywaniu zadań w danej sferze, rosyjskich instytucji praw człowieka, takich jak Izba Społeczna Federacji Rosyjskiej, organizacje pozarządowe ds. polityki zagranicznej, wspierając ich szeroki udział w działalności światowych forów ekspercko-politologicznych i w międzynarodowej współpracy humanitarnej;

b) sprzyjanie humanitaryzacji systemów społecznych na całym świecie w celach ochrony praw i podstawowych wolności człowieka w sferze politycznej, gospodarczej, społecznej i kulturowej;

c) wspieranie dalszego kompleksowego rozwoju systemu ochrony dyplomatycznej i konsularnej obywateli rosyjskich przebywających za granicą, z uwzględnieniem współczesnych wymagań w zakresie dopuszczalnym przez prawo międzynarodowe i przez umowy międzynarodowe Federacji Rosyjskiej w celu zwiększenia skuteczności tego systemu, łącznie z działaniami mającymi na celu poszerzenie sieci zagranicznych placówek konsularnych;

d) ochrona praw i interesów prawnych rodaków mieszkających za granicą na podstawie prawa międzynarodowego i umów międzynarodowych Federacji Rosyjskiej, z równoczesnym traktowaniem wielomilionowej diaspory rosyjskiej jako partnera, między innymi, w zakresie rozszerzania i wzmacniania przestrzeni języka i kultury rosyjskiej;

e) sprzyjanie konsolidacji organizacji rodaków w celach skuteczniejszej ochrony przez nich swoich praw w krajach ich pobytu, zachowaniu etnokulturowej tożsamości diaspory rosyjskiej i jej powiązań z historyczną Ojczyzną, konsekwentne tworzenie warunków udzielania pomocy w dobrowolnym przesiedleniu na terytorium Federacji Rosyjskiej tym rodakom, którzy dokonają takiego wyboru;

f) wspieranie badań nad językiem rosyjskim oraz wspieranie rozpowszechniania języka rosyjskiego będącego zarówno integralną częścią kultury światowej, jak i narzędziem komunikacji między państwami i narodami;

g) rozwijanie międzypaństwowych kontaktów kulturalnych i humanitarnych systemów społecznych pomiędzy narodami słowiańskimi;

h) stanowcze przeciwdziałanie przejawom ekstremizmu, neonazizmu, wszelkich form dyskryminacji rasowej, agresywnego nacjonalizmu, antysemityzmu i ksenofobii, próbom pisania historii na nowo i wykorzystywania jej w celach zaostrzania konfrontacji i rewanżyzmu w polityce światowej, próbom dokonywania rewizji wyników drugiej wojny światowej, sprzyjanie depolityzacji dyskusji historycznych oraz nadawanie im wyłącznie charakteru naukowego;

i) angażowanie instytucji społeczeństwa obywatelskiego w rozwiązywanie problemów międzynarodowych w celach poprawy skuteczności rosyjskiej polityki zagranicznej;

j) rozwój międzynarodowej współpracy kulturalnej i humanitarnej w charakterze środka nawiązywania dialogu między cywilizacjami, osiągania porozumienia i zapewnienia wzajemnego zrozumienia narodów, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu międzywyznaniowego, m. in. z wykorzystaniem potencjału instytucji społeczeństwa obywatelskiego w sferze dyplomacji społecznej;

k) intensyfikacja współpracy z międzynarodowymi i pozarządowymi organizacjami ochrony praw człowieka w celach wzmocnienia uniwersalnych, nie podlegających podwójnym standardom norm ochrony praw człowieka, ich sprzężenia z odpowiedzialnością jednostki za swoje działania, przede wszystkim w kontekście niedopuszczalności obrazy uczuć religijnych, a także w zaszczepieniu tolerancji i umocnieniu dialogu o prawach człowieka w oparciu o podstawy moralne;

l) zwiększanie udziału Federacji Rosyjskiej w umowach międzynarodowych w sferze ochrony praw człowieka;

m) rozszerzanie ram prawnych współpracy międzynarodowej w celu zwiększenia poziomu ochrony praw i interesów prawnych rosyjskich dzieci zamieszkujących za granicą;

n) praca nad tworzeniem pozytywnego wizerunku Rosji odpowiadającego autorytetowi, jakim cieszy się jej kultura, edukacja, nauka, sport, poziom rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także udział w programach pomocy dla krajów rozwijających się, tworzenie narzędzi oddziaływania na jej postrzeganie w świecie, doskonalenie systemu stosowania „miękkiej siły", poszukiwanie optymalnych form działalności w tej dziedzinie, uwzględniających zarówno doświadczenie międzynarodowe, jak i specyfikę narodową, i opierających się na mechanizmach współdziałania ze społeczeństwem obywatelskim i ekspertami, kontynuowanie tworzenia bazy normatywnej w powyższej sferze.

 

Informacyjne wsparcie działalności w zakresie polityki zagranicznej

 

40. Ważnym kierunkiem w działalności Federacji Rosyjskiej w sferze polityki zagranicznej jest dostarczanie szerokim kręgom wspólnoty międzynarodowej kompletnych i dokładnych informacji dotyczących stanowiska Federacji Rosyjskiej względem podstawowych problemów międzynarodowych, inicjatyw i działań Federacji Rosyjskiej w zakresie polityki zagranicznej, procesów i planów jej wewnętrznego rozwoju społeczno-gospodarczego oraz osiągnięć rosyjskiej kultury i nauki.

41. W ramach dyplomacji publicznej Rosja będzie dążyć do jej obiektywnego odbioru w świecie, rozwijać własne skuteczne środki oddziaływania informacyjnego na opinię publiczną za granicą, zapewniać wzmocnienie pozycji rosyjskich środków masowego przekazu w światowej przestrzeni informacyjnej, udzielając im niezbędnego wsparcia państwowego, brać aktywny udział w międzynarodowej współpracy w sferze informacyjnej oraz podejmować niezbędne działania mające na celu odpieranie zagrożeń informacyjnych dla jej suwerenności i bezpieczeństwa. W działalności tej szerokie zastosowanie znajdą nowoczesne technologie informacyjne i komunikacyjne. Rosja będzie starać się o opracowanie kompleksu norm prawnych i etycznych związanego z bezpiecznym wykorzystaniem takich technologii.

 

IV. Priorytety regionalne

 

42. Priorytetowymi kierunkami rosyjskiej polityki zagranicznej są: rozwój dwustronnej i wielostronnej współpracy z państwami członkowskimi Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP), dalsze wzmacnianie WNP stanowiącej podstawę pogłębiania regionalnego współdziałania jej członków, których łączy nie tylko wspólne dziedzictwo historyczne, lecz również obszerny potencjał integracyjny w różnych sferach.

43. Dążąc do intensyfikacji procesów integracyjnych na przestrzeni Wspólnoty, Rosja utrzymuje przyjazne stosunki z każdym państwem członkowskim WNP na zasadach równości, wzajemnej korzyści, szacunku i uwzględnienia wzajemnych interesów. Z państwami, które wyrażają do tego gotowość, rozwijane są stosunki partnerstwa strategicznego i stosunki sojusznicze.

44. Priorytetem dla Rosji jest utworzenie Unii Euroazjatyckiej, której zadaniem będzie nie tylko maksymalne wykorzystanie wzajemnie korzystnych stosunków gospodarczych na obszarze WNP, lecz także pełnienie roli określającego przyszłość krajów Wspólnoty modelu związku otwartego dla innych państw. Wznoszona na uniwersalnych zasadach integracyjnych nowa unia ma zostać skutecznym ogniwem łączącym Europę i region Azji i Pacyfiku.

45. Rosja zamierza aktywnie wspierać rozwój współpracy pomiędzy państwami członkowskimi WNP w sferze humanitarnej na bazie zachowania i pomnożenia wspólnego dorobku kulturowo-cywilizacyjnego, który w warunkach globalizacji jest ważnym zasobem zarówno całej WNP, jak i każdego państwa członkowskiego Wspólnoty z osobna. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wsparciu rodaków mieszkających w państwach członkowskich WNP, uzgadnianiu porozumień o ochronie ich praw i wolności w dziedzinie edukacji, języka, pracy, a także praw i wolności społecznych, humanitarnych oraz innych.

46. Rosja będzie intensyfikować współpracę z państwami członkowskimi WNP w sferze ochrony wzajemnego bezpieczeństwa, w tym w sferze wspólnego przeciwdziałania ogólnym wyzwaniom i zagrożeniom, przede wszystkim międzynarodowemu terroryzmowi, nielegalnemu handlowi narkotykami, przestępczości transnarodowej czy nielegalnej migracji. Priorytetowymi zadaniami jest neutralizacja powyższych zagrożeń pochodzących z terytorium Afganistanu oraz niedopuszczenie do destabilizacji sytuacji w Azji Środkowej i na Zakaukaziu.

47. W charakterze jednego z najważniejszych elementów współczesnego systemu ochrony bezpieczeństwa na obszarze postradzieckim Rosja rozpatruje Organizację Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ). Nie traci na aktualności dalsza transformacja OUBZ w uniwersalną organizację międzynarodową, zdolną do przeciwstawiania się współczesnym wyzwaniom i zagrożeniom w warunkach wzrastającego wpływu globalnych i regionalnych czynników o różnym znaczeniu na obszarze odpowiedzialności OUBZ i na obszarach ościennych.

48. W powyższych celach Rosja będzie:

a) pracować nad dalszą realizacją potencjału WNP, wzmocnieniem Wspólnoty w charakterze wpływowej organizacji regionalnej, forum dla wielostronnego dialogu politycznego i mechanizmu wieloplanowej współpracy w sferach gospodarki, w sferze kulturowo-humanitarnej czy też w sferze walki z tradycyjnymi i nowymi zagrożeniami;

b) pomagać w praktycznym wykonywaniu Umowy o Strefie Wolnego Handlu, której zadaniem jest jakościowa modernizacja bazy normatywnej współpracy handlowo-gospodarczej państw członkowskich WNP;

c) rozszerzać współpracę z Białorusią w ramach Związku Rosji i Białorusi w celu pogłębienia procesów integracyjnych we wszystkich sferach;

d) aktywnie wspierać proces eurazjatyckiej integracji gospodarczej, realizując razem z Białorusią i Kazachstanem zadanie przekształcenia Eurazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej (EaWG) i utworzenia Unii Euroazjatyckiej, pomagać w pozyskiwaniu do tej realizacji innych państw członkowskich EaWG, podejmować działania w celu dalszego rozwoju, doskonalenia mechanizmów i bazy normatywnej Unii Celnej i Jednolitej Przestrzeni Gospodarczej, sprzyjać wzmacnianiu Euroazjatyckiej Komisji Gospodarczej w charakterze jedynego stałego organu regulacyjnego Unii Celnej i Jednolitej Przestrzeni Gospodarczej;

e) rozwijać stosunki z Ukrainą w roli priorytetowego partnera w WNP, pomagać w objęciu ją pogłębionymi procesami integracyjnymi;

f) sprzyjać rozwojowi OUBZ w charakterze kluczowego narzędzia utrzymywania stabilności i ochrony bezpieczeństwa w strefie odpowiedzialności Organizacji, kładąc akcent na wzmocnienie mechanizmów sprawnego reagowania, jej potencjału wspierania pokoju, a także na doskonalenie koordynacji państw członkowskich OUBZ w dziedzinie polityki zagranicznej.

49. Rosja będzie kontynuować swoją aktywną rolę w polityczno-dyplomatycznym regulowaniu konfliktów na obszarze WNP, w szczególności będzie uczestniczyć w poszukiwaniu rozwiązania problemu Naddniestrza z równoczesnym respektowaniem suwerenności, integralności terytorialnej i neutralnego statusu Republiki Mołdawii podczas określania szczególnego statusu Naddniestrza, sprzyjać uregulowaniu konfliktu w Górskim Karabachu przy współpracy z innymi państwami będącymi współprzewodniczącymi Grupy Mińskiej OBWE i w oparciu o zasady przewidziane we wspólnych oświadczeniach prezydentów Rosji, USA i Francji, złożonych w latach 2009-2011.

50. Szanując prawo partnerów ze Wspólnoty do utrzymywania kontaktów z innymi podmiotami międzynarodowymi, Rosja opowiada się za powszechnym wykonywaniem przez państwa członkowskie WNP przyjętych na siebie zobowiązań w ramach regionalnych struktur integracyjnych z udziałem rosyjskim oraz za zapewnieniem dalszego rozwoju procesów integracyjnych i obopólnie korzystnej współpracy na obszarze WNP.

51. Wśród rosyjskich priorytetów znajduje się pomoc w rozwoju Republiki Abchazji i Republiki Południowej Osetii w charakterze nowoczesnych państw demokratycznych, wzmocnieniu ich pozycji międzynarodowej, zapewnieniu należytego bezpieczeństwa i odbudowy społeczno-gospodarczej.

52. Rosji zależy na normalizacji stosunków z Gruzją w tych sferach, w których strona gruzińska wyrazi gotowość, z uwzględnieniem realiów politycznych na Zakaukaziu.

53. Podejście Rosji do wszechstronnej współpracy z partnerami w regionie czarnomorsko-kaspijskim będzie kształtowane z uwzględnieniem przywiązania do celów i zasad Statutu Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego i wzmocnienia mechanizmu współpracy pięciu państw nadkaspijskich na zasadzie wspólnego podejmowania przez nie decyzji.

54. Priorytetowy charakter posiada rozwój stosunków z państwami regionu euroatlantyckiego, z którymi oprócz geografii, gospodarki i historii wiążą Rosję głębokie korzenie ogólnocywilizacyjne. Uwzględniając rosnące zapotrzebowanie na zbiorowe starania państw w obliczu wyzwań i zagrożeń transnarodowych, Rosja opowiada się za osiągnięciem jedności regionu bez linii podziału poprzez zapewnienie prawdziwie partnerskiej współpracy Rosji, Unii Europejskiej i USA.

55. Rosyjska polityka zagraniczna w sferze euroatlantyckiej jest zorientowana na kształtowanie wspólnej przestrzeni pokoju, bezpieczeństwa i stabilności, u podstaw której leżą zasady niepodzielności bezpieczeństwa, równoprawnej współpracy i wzajemnego zaufania. Rosja konsekwentnie opowiada się za nadaniem wiążącej prawnie formy deklaracjom politycznym o niepodzielności bezpieczeństwa, niezależnie od członkostwa państw w jakichkolwiek związkach militarno-politycznych.

56. Podstawowym zadaniem w stosunkach z Unią Europejską jest dla Rosji – integralnej, organicznej części cywilizacji europejskiej – dążenie do utworzenia jednolitego obszaru gospodarczego i humanitarnego od Atlantyku po Pacyfik.

57. Rosja jest zainteresowana pogłębieniem współpracy z Unią Europejską, która jest głównym partnerem handlowo-gospodarczym i ważnym partnerem w sferze polityki zagranicznej, opowiada się za wzmocnieniem współpracy, podkreślając wagę zadania polegającego na tworzeniu czterech wspólnych przestrzeni: gospodarczej; wolności, bezpieczeństwa i praworządności; bezpieczeństwa zewnętrznego; badań naukowych i edukacji, łącznie z aspektami kulturowymi. Rosja opowiada się za zawarciem z Unią Europejską nowego bazowego porozumienia o partnerstwie strategicznym na zasadach równoprawności i wzajemnej korzyści, będzie sprzyjać skutecznej realizacji wspólnej inicjatywy Rosja-UE „Partnerstwo dla modernizacji" oraz rozwojowi obopólnie korzystnej współpracy energetycznej w celach utworzenia zjednoczonego europejskiego kompleksu energetycznego w oparciu o surowe przestrzeganie obowiązujących umów dwustronnych i wielostronnych. Perspektywicznym zadaniem jest budowa wspólnego rynku z Unią Europejską.

58. Szczególne miejsce w stosunkach Rosji z Unią Europejską zajmuje zadanie polegające na wzajemnym zniesieniu wiz na krótkoterminowe pobyty. Ruch wizowy pozostaje jedną z głównych barier stojących na drodze do rozwoju kontaktów międzyludzkich i gospodarczych pomiędzy Rosją a Unią Europejską. Jego zniesienie będzie potężnym impulsem do rzeczywistej integracji Rosji z Unią Europejską.

59. Uwzględniając znaczną rolę Unii Europejskiej w sprawach międzynarodowych, Rosja jest zorientowana na wspieranie intensywnego i obopólnie korzystnego dialogu politycznego z Unią Europejską w podstawowych kwestiach polityki zagranicznej, na dalszy rozwój praktycznej współpracy w sferach polityki zagranicznej i militarnej, na stworzenie odpowiednich mechanizmów współpracy w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w celu nadania pracom charakteru wspólnie podejmowanych decyzji oraz ich późniejszej wspólnej realizacji.

60. Ważnym narzędziem do realizacji interesów narodowych Rosji w sprawach europejskich i światowych oraz pomocy w przejściu gospodarki rosyjskiej na drogę innowacji jest aktywizacja wzajemnie korzystnych dwustronnych powiązań z Niemcami, Francją, Włochami, Holandią i innymi państwami Unii Europejskiej. Rosja chciałaby, żeby w tym samym nurcie wykorzystywany był potencjał współpracy z Wielką Brytanią.

61. Rosja będzie kontynuować wysiłki zmierzające do wzmocnienia Rady Europy w charakterze samodzielnej, uniwersalnej organizacji europejskiej, która dzięki swoim unikalnym mechanizmom konwencyjnym zapewnia jedność obszaru prawnego i humanitarnego kontynentu.

62. Rosja uznaje Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) za ważny mechanizm budowy równego i niepodzielnego systemu bezpieczeństwa ogólnoeuropejskiego i zależy jej na wzmocnieniu roli i autorytetu tej organizacji. Przesłanką zwiększenia popularności OBWE jest koncentrowanie priorytetów działalności Organizacji na najbardziej palących problemach współczesności, związanych przede wszystkim z przeciwdziałaniem transnarodowym wyzwaniom i zagrożeniom bezpieczeństwa, a także z opracowaniem jej statutu i reformowaniem pracy struktur wykonawczych OBWE w celach zapewnienia należytych przywilejów kolegialnym organom międzyrządowym.

63. Rosja będzie budować stosunki z NATO, biorąc pod uwagę stopień gotowości aliansu do równoprawnego partnerstwa, bezwarunkowego przestrzegania zasad i norm prawa międzynarodowego, rzeczywistych środków dążenia do wspólnego obszaru pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie euroatlantyckim w oparciu o zasady wzajemnego zaufania, transparencji i przewidywalności, wykonywania przez wszystkich jego członków przyjętego przez nich w ramach Rady Rosja-NATO zobowiązania w zakresie niezapewniania własnego bezpieczeństwa kosztem bezpieczeństwa innych, a także zobowiązań w zakresie powściągliwości militarnej. Rosja podtrzymuje swój negatywny stosunek do rozszerzenia NATO oraz zbliżenia infrastruktury wojskowej NATO do granic rosyjskich, jak również do działań naruszających zasadę równego bezpieczeństwa i prowadzących do powstawania nowych linii podziału w Europie.

64. Rosja wychodzi z założenia, iż wszystkie państwa regionu euroatlantyckiego, w tym kraje członkowskie NATO, mają wspólne cele strategiczne, dążą do utrzymania pokoju i stabilności i przeciwdziałają ogólnym zagrożeniom bezpieczeństwa – terroryzmowi międzynarodowemu, rozpowszechnianiu broni masowej zagłady, piractwu morskiemu, nielegalnemu handlowi narkotykami oraz katastrofom żywiołowym i technogennym.

65. Rosja rozwija stopniowe współdziałanie praktyczne z krajami Europy Północnej, obejmujące również realizację w ramach struktur wielostronnych wspólnych projektów w zakresie współpracy w Euroarktycznym Regionie Morza Barentsa i w całej Arktyce, uwzględniając przy tym interesy rdzennych narodów tego regionu. Istotne znaczenie posiada udział Rosji we współpracy w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego. Rosja opowiada się za dalszym rozwojem potencjału projektowego „Wymiaru Północnego" i jego partnerstw w charakterze platformy regionalnej współpracy na północy Europy.

66. Rosja jest zorientowana na rozwój wszechstronnej pragmatycznej i równoprawnej współpracy z państwami Europy Południowo-Wschodniej. Region Bałkanów posiada dla Rosji ważne znaczenie strategiczne, będąc, między innymi, wielkim węzłem transportowym i infrastrukturalnym, przez który do krajów Europy realizowane są dostawy ropy naftowej i gazu.

67. Federacja Rosyjska pielęgnuje stosunki z USA z uwzględnieniem znacznego potencjału rozwoju obopólnie korzystnej współpracy handlowo-inwestycyjnej, naukowo-technicznej i innej, a także szczególnej odpowiedzialności obu państw za globalną stabilność strategiczną i ogólny stan bezpieczeństwa międzynarodowego.

68. Długoterminowy priorytet polityki rosyjskiej – zbudowanie solidnego fundamentu gospodarczego dla dialogu z USA, zacieśnienie kontaktów we wszystkich sferach, poprawa jakościowa równoprawnej, niedyskryminacyjnej stałej współpracy handlowo-gospodarczej, wspólne opracowanie kultury zarządzania różnicami zdań w oparciu o pragmatyzm i przestrzeganie równowagi interesów, co pozwoli nadać stosunkom pomiędzy tymi dwoma krajami większą stabilność i przewidywalność oraz wzmocnić obustronne współdziałanie w oparciu o zasady równoprawności, nieingerencji w sprawy wewnętrzne i poszanowania wzajemnych interesów.

69. Rosja będzie aktywnie przeciwdziałać wprowadzaniu przez USA jednostronnych sankcji eksterytorialnych przeciwko rosyjskim osobom prawnym i fizycznym oraz promować inicjatywy w zakresie dalszej liberalizacji ruchu wizowego pomiędzy tymi dwoma krajami.

70. Rosja konsekwentnie opowiada się za konstruktywną współpracą z USA w sferze kontroli zbrojeń, w tym z uwzględnieniem nierozerwalnej wzajemnej zależności pomiędzy strategicznymi środkami ofensywnymi i obronnymi, imperatywnego nadania procesowi rozbrojenia jądrowego wielostronnego charakteru, wychodząc z założenia, że negocjacje w sprawie dalszych redukcji strategicznych zbrojeń ofensywnych są możliwe tylko z uwzględnieniem wszystkich czynników, które wywierają wpływ na globalną stabilność strategiczną. W związku z utworzeniem globalnego systemu obrony przeciwrakietowej USA, Rosja będzie konsekwentnie dążyć do udzielenia gwarancji prawnych, iż system ten nie zostanie skierowany przeciwko rosyjskim siłom powstrzymywania jądrowego.

71. Rosja oczekuje, że strona amerykańska w swoich działaniach na arenie międzynarodowej będzie ściśle przestrzegać norm prawa międzynarodowego, przede wszystkim Karty Narodów Zjednoczonych, łącznie z zasadą nieingerowania w sprawy wewnętrzne innych państw.

72. Ważnym elementem zbilansowanej polityki Federacji Rosyjskiej na linii północnoamerykańskiej są stopniowo rozwijające się stosunki z Kanadą. Rosja dąży do pogłębienia dwustronnej współpracy w zakresie aktualnych problemów międzynarodowych, do intensyfikacji dynamiki powiązań handlowo-inwestycyjnych i naukowo-technicznych.

73. Rosja prowadzi inicjatywną i konstruktywną linię skierowaną na wzmocnienie współpracy w różnych formatach na terytorium Arktyki. Konsekwentnie realizując interesy narodowe, Rosja wychodzi z założenia, iż posiadana międzynarodowa baza umów i przepisów prawnych jest wystarczająca dla skutecznego regulowania wszystkich powstających w tym regionie kwestii w drodze negocjacji, łącznie z kwestiami wytyczenia granic zewnętrznych szelfu kontynentalnego w Oceanie Arktycznym. Oddając priorytet współpracy z państwami arktycznymi, w tym w ramach centralnego forum regionalnego – RadyArktycznej, a także państw tak zwanej arktycznej „piątki", Rady Euroarktycznego Regionu Morza Barentsa i innych formatów wielostronnych, Rosja jest otwarta na obopólnie korzystną współpracę z graczami ponadregionalnymi, pod warunkiem poszanowania przez nich niezależności, suwerennych praw i jurysdykcji państw arktycznych w Arktyce. Istotne znaczenie dla rozwoju regionu posiada wykorzystanie Północnej Drogi Morskiej w charakterze narodowego szlaku transportowego Rosji w Arktyce, otwartego dla międzynarodowej żeglugi na wzajemnie korzystnych warunkach.

74. Będą kontynuowane prace w zakresie utrzymania i rozszerzenia obecności Federacji Rosyjskiej na Antarktydzie, w tym na podstawie efektywnego wykorzystania mechanizmów i procedur przewidzianych w systemie Umowy o Antarktydzie.

75. Rosnącego znaczenia nabiera umacnianie pozycji Rosji w regionie Azji i Pacyfiku, co jest uwarunkowane przynależnością naszego kraju do tego samego dynamicznie rozwijającego się obszaru geopolitycznego, w którego kierunku konsekwentnie przesuwa się punkt ciężkości światowej gospodarki i polityki. Rosji zależy na aktywnym udziale w procesach integracyjnych w regionie Azji i Pacyfiku, na wykorzystaniu jego możliwości w realizacji programów rozwoju gospodarczego Syberii i Dalekiego Wschodu, w tworzeniu w regionie Azji i Pacyfiku transparentnej i równoprawnej architektury bezpieczeństwa i współpracy na kolegialnych zasadach.

76. Zasadnicze znaczenie dla Rosji ma ogólna poprawa sytuacji militarno-politycznej w Azji, gdzie utrzymuje się znaczny potencjał konfliktów, poszerzane są arsenały wojskowe, wzrasta zagrożenie związane z rozpowszechnianiem broni masowej zagłady. Rosja konsekwentnie opowiada się za uregulowaniem przez zaangażowane strony wszystkich istniejących różnic zdań za pomocą środków polityczno-dyplomatycznych przy surowym przestrzeganiu fundamentalnych zasad prawa międzynarodowego.

77. Rosja przywiązuje wagę do kształtowania i promowania w regionie Azji i Pacyfiku partnerskiej sieci zrzeszeń regionalnych. Szczególne znacznie w tym kontekście nadawane jest wzmocnieniu w sprawach regionalnych i globalnych roli SOW, której konstruktywny wpływ na ogólną sytuację w regionie zauważalnie wzrósł.

78. Rosja uważa mechanizm wschodnioazjatyckich spotkań na szczycie za podstawową platformę strategicznego dialogu liderów w zakresie kluczowych aspektów bezpieczeństwa i współpracy w regionie Azji i Pacyfiku. Wysiłki w danym kierunku będą wzmacniane poprzez aktywny udział również w innych formatach – w forum „Azjatycko-Pacyficzna Współpraca Gospodarcza", w dialogu Rosja – Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), w regionalnym forum bezpieczeństwa ASEAN, w forum „Azja-Europa", w Konferencji na temat Współdziałania i Budowy Środków Zaufania w Azji, w obradach ministrów obrony krajów ASEAN z partnerami dialogowymi, w forum „Dialog o współpracy w Azji".

79. Jednym z najważniejszych kierunków rosyjskiej polityki zagranicznej jest rozwój przyjaznych stosunków z Chinami i Indiami.

80. Rosja będzie kontynuować budowę powszechnego równoprawnego i opartego na wzajemnym zaufaniu partnerstwa i współdziałania strategicznego z Chinami oraz aktywnie rozwijać współpracę we wszystkich sferach. Zbieżność zasadniczych podejść obu krajów do kluczowych kwestii polityki światowej jest rozpatrywana przez Rosję w kategorii jednego z bazowych składników stabilności regionalnej i globalnej. Na tej podstawie Rosja będzie rozwijała współpracę z Chinami w zakresie polityki zagranicznej na różnych polach, łącznie z poszukiwaniem odpowiedzi na nowe wyzwania i zagrożenia, rozwiązywaniem najbardziej palących problemów regionalnych i globalnych oraz współpracą w takich wielostronnych strukturach, jak Rada Bezpieczeństwa ONZ, „Grupa G‑20", BRICS, Szczyt Wschodnioazjatycki, SOW i inne.

81. Rosja prowadzi zasadniczą linię zorientowaną na pogłębienie uprzywilejowanego partnerstwa strategicznego z Indiami, umocnienie współpracy w zakresie aktualnych problemów międzynarodowych oraz wzmocnienie obopólnie korzystnych dwustronnych powiązań we wszystkich sferach, przede wszystkich w sferze handlowo-gospodarczej, z orientacją na realizację zatwierdzonych przez strony długofalowych programów współpracy.

82. Rosja przywiązuje wagę do dalszego rozwoju mechanizmu skutecznej i wzajemnie korzystnej współpracy w dziedzinie polityki zagranicznej i gospodarki w formacie Rosja – Indie – Chiny.

83. Rosja zamierza brać aktywny udział w pracach mających na celu tworzenie w Azji Północno-Wschodniej skutecznych mechanizmów umacniania pokoju, bezpieczeństwa, wzajemnego zaufania i wzajemnie korzystnej współpracy w charakterze regionalnego składnika nowej architektury bezpieczeństwa w regionie Azji i Pacyfiku.

84. Rosja zamierza utrzymywać przyjacielskie, oparte o zasady dobrosąsiedztwa i wzajemnie korzystnej współpracy stosunki z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną i z Republiką Korei, w pełnym zakresie korzystać z potencjału tych stosunków w celu przyspieszenia rozwoju regionalnego, wspierać dialog polityczny obu Korei i ich współpracę gospodarczą w charakterze jednego z najważniejszych warunków utrzymania pokoju, stabilności i bezpieczeństwa w regionie. Rosja niezmiennie opowiada się za statusem bezjądrowym Półwyspu Koreańskiego i będzie wszechstronnie pomagać w konsekwentnej realizacji tego procesu na podstawie odpowiednich rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym w ramach rozmów sześciostronnych.

85. Federacja Rosyjska ma zamiar realizować kurs na dynamiczny rozwój dobrosąsiedzkich wszechstronnych relacji z Japonią. Realizując cały kompleks dwustronnej współpracy i współdziałania na arenie międzynarodowej, Rosja będzie kontynuować dialog w celu znalezienia wzajemnie akceptowalnego rozwiązania nieuregulowanych kwestii.

86. Rosja zamierza umocnić tradycyjnie przyjacielskie stosunki z Mongolią.

87. Rosja dąży do konsekwentnego pogłębiania partnerstwa strategicznegoz Wietnamem, do rozszerzania współpracy z innymi krajami ASEAN, będzie kontynuować kurs na intensyfikację stosunków z Australią i Nową Zelandią, utrzymywać kontakty i nawiązywać stosunki z państwami wyspiarskimi południowego Pacyfiku.

88. Rosja będzie wnosić znaczny wkład w stabilizację sytuacji w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, prowadzić konsekwentną linię zorientowaną na pomoc w osiągnięciu cywilnego pokoju i zgody we wszystkich państwach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej oraz w całym regionie w oparciu o poszanowanie suwerenności i nienaruszalności terytorialnej państw oraz nieingerowania w ich sprawy wewnętrzne. Korzystając ze statusu stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ i uczestnika „kwartetu" międzynarodowych pośredników, Rosja będzie kontynuować mobilizację zbiorowych wysiłków na rzecz akceptowalnego na arenie międzynarodowej, powszechnego i długotrwałego uregulowania konfliktu arabsko-izraelskiego we wszystkich jego aspektach, łącznie z utworzeniem niezależnego państwa palestyńskiego współistniejącego z Izraelem w pokoju i bezpieczeństwie. Takie uregulowanie powinno zostać osiągnięte w drodze rozmów przy wsparciu wspólnoty międzynarodowej, z wykorzystaniem potencjału Ligi Państw Arabskich i innych zainteresowanych stron. Rosja będzie pomagać w utworzeniu na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia i środków jej dostarczania.

89. Rosja będzie konsekwentnie podążać zrównoważoną linią działania w kierunku powszechnego polityczno-dyplomatycznego uregulowania sytuacji wokół irańskiego programu nuklearnego w drodze nawiązywania dialogu na zasadzie etapowości, wzajemności i bezwzględnego przestrzegania wymagań Układu o nierozpowszechnianiu broni jądrowej.

90. W celu dalszego poszerzania współdziałania z państwami świata islamskiego Rosja będzie korzystać z możliwości udziału w charakterze obserwatora w Organizacji Współpracy Islamskiej i z kontaktów z Ligą Arabską oraz z Radą Współpracy Państw Arabskich Zatoki Perskiej. Rosja jest nastawiona również na dalszy rozwój dwustronnych stosunków z państwami Bliskiego i Środkowego Wschodu i Afryki Północnej.

91. Trwający kryzys w Afganistanie i planowane wyprowadzenie z tego kraju międzynarodowych kontyngentów wojskowych stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa Rosji i innych państw członkowskich WNP. Federacja Rosyjska, przy współpracy z Afganistanem, innymi zainteresowanymi państwami, ONZ, WNP, OUBZ, SOW i innymi wielostronnymi instytucjami, w tym w ramach projektów na linii Rosja-NATO, będzie kontynuować wysiłki w celach osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego politycznego uregulowania problemów tego kraju, pod warunkiem poszanowania praw i interesów wszystkich zamieszkujących go grup etnicznych oraz pokonfliktowej odbudowy Afganistanu w charakterze suwerennego, pokojowego, neutralnego państwa ze stabilną gospodarką. Integralnym elementem tych wysiłków są kompleksowe działania mające na celu obniżenie poziomu zagrożenia terrorystycznego pochodzącego z terytorium Afganistanu, a także likwidację lub istotną, weryfikowalną redukcję nielegalnej produkcji narkotyków i handlu narkotykami. Rosja opowiada się za dalszą intensyfikacją międzynarodowych wysiłków pod egidą ONZ, skierowanych na pomoc Afganistanowi i jego krajom ościennym w stawieniu czoła tym wyzwaniom.

92. Rosja będzie kontynuować wszechstronne umacnianie stosunków z krajami Ameryki Łacińskiej i basenu Morza Karaibskiego, z uwzględnieniem rosnącej roli tego regionu w sprawach międzynarodowych. Rozwój współpracy strategicznej z Brazylią, w tym w ramach BRICS, a także stosunków partnerskich z Argentyną, Wenezuelą, Kubą, Meksykiem, Nikaraguą i innymi państwami Ameryki Łacińskiej i basenu Morza Karaibskiego będzie zorientowany na rozszerzenie współdziałania politycznego, ożywienie współpracy handlowo-gospodarczej, inwestycyjnej, innowacyjnej, kulturalno-humanitarnej, wspólne poszukiwanie odpowiedzi na nowe wyzwania i zagrożenia oraz utrwalenie pozycji rosyjskich firm w dynamicznie rozwijających się sektorach przemysłu, energetyki, komunikacji i transportu krajów regionu.

93. Rosja będzie dążyć do konsolidacji powiązań z partnerami z Ameryki Łacińskiej na forach międzynarodowych i regionalnych, do rozszerzenia współpracy z wielostronnymi związkami Ameryki Łacińskiej i basenu Morza Karaibskiego, w szczególności ze Wspólnotą Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów oraz z krajami członkowskimi Wspólnego Rynku Południowoamerykańskiego.

94. Rosja będzie poszerzać współdziałanie z państwami afrykańskimi na bazie dwu- i wielostronnych kontaktów w różnych sferach z akcentem na doskonalenie dialogu politycznego i intensyfikację wzajemnie korzystnej współpracy handlowo-gospodarczej, pomagać w uregulowaniu regionalnych konfliktów i sytuacji kryzysowych w Afryce oraz w zapobieganiu im. Ważnym elementem tej linii jest rozwój stosunków partnerskich z Unią Afrykańską i z organizacjami subregionalnymi.

 

V. Kształtowanie i realizacja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej

 

95. Prezydent Federacji Rosyjskiej zgodnie ze swoimi uprawnieniami konstytucyjnymi sprawuje kierownictwo nad polityką zagraniczną kraju i będąc głową państwa, reprezentuje Federację Rosyjską w stosunkach międzynarodowych.

96. Rada Federacji Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej i Duma Państwowa Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej w ramach swoich uprawnień konstytucyjnych prowadzą prace w zakresie zapewnienia ustawowego kursu polityki zagranicznej kraju i wykonywania jego zobowiązań międzynarodowych, a także sprzyjają zwiększeniu skuteczności dyplomacji parlamentarnej.

97. Rząd Federacji Rosyjskiej podejmuje działania mające na celu realizację polityki zagranicznej kraju.

98. Rada Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej prowadzi prace w zakresie kształtowania podstawowych kierunków polityki zagranicznej i militarnej państwa, oceny wyzwań i zagrożeń dla interesów narodowych i bezpieczeństwa Rosji w sferze międzynarodowej, przygotowuje propozycje dla Prezydenta Federacji Rosyjskiej w celu podjęcia przez głowę państwa decyzji w kwestiach polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej w sferze ochrony bezpieczeństwa narodowego, koordynacji działalności federalnych organów władzy wykonawczej i organów władzy ochrony podmiotów Federacji Rosyjskiej w procesie realizacji podjętych przez niego decyzji w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, a także ocenia skuteczność tych decyzji.

99. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej opracowuje ogólną strategię polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, przedstawia stosowne propozycje Prezydentowi Federacji Rosyjskiej i prowadzi prace w zakresie realizacji kursu polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej zgodnie z Konstytucją i z Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 605 z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie środków realizacji kursu polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, a także prowadzi koordynację działalności federalnych organów władzy wykonawczej w zakresie polityki zagranicznej zgodnie z Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 1478 z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie roli koordynacyjnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej w prowadzeniu jednolitej linii w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej.

100. Federalna Agencja ds. Wspólnoty Niezależnych Państw, Rodaków Mieszkających za Granicą i Międzynarodowej Współpracy Humanitarnej bierze udział w opracowywaniu propozycji i realizacji polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej w dziedzinie pomocy w rozwoju międzynarodowym, międzynarodowej współpracy humanitarnej, wsparcia rosyjskich rodaków zamieszkujących za granicami kraju, wzmocnienia pozycji języka rosyjskiego na świecie oraz rozwoju sieci rosyjskich centrów nauki i kultury za granicą.

101. Podmioty Federacji Rosyjskiej rozwijają swoje kontakty międzynarodowe zgodnie z Konstytucją Federacji Rosyjskiej, z Ustawą Federalną nr 4-FZ z dnia 4 stycznia 1999 r. o koordynacji kontaktów międzynarodowych i kontaktów w sferze handlu zagranicznego podmiotów Federacji Rosyjskiej oraz z innymi aktami prawnymi. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej i inne federalne organy władzy wykonawczej udzielają pomocy podmiotom Federacji Rosyjskiej w realizacji przez nich współpracy międzynarodowej i współpracy w zakresie handlu gospodarczego pod warunkiem ścisłego przestrzegania suwerenności i nienaruszalności terytorium Rosji, korzystając w tych celach z możliwości działającej przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej Rady Głów Podmiotów Federacji Rosyjskiej. Rozwój współpracy regionalnej i przygranicznej jest ważną rezerwą dwustronnych kontaktów z odpowiednimi krajami i regionami w sferze handlowo-gospodarczej, humanitarnej i w innych sferach.

102. Podczas przygotowywania decyzji w zakresie polityki zagranicznej federalne organy władzy wykonawczej prowadzą stałą współpracę z izbami Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej, z partiami politycznymi, organizacjami pozarządowymi, społecznością ekspertów i naukowców, związkami kulturalno-humanitarnymi, kręgami biznesowymi i środkami masowego przekazu Rosji, wspierając ich udział we współpracy międzynarodowej. Szerokie zaangażowanie przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w proces realizacji polityki zagranicznej jest zgodne z powszechną praktyką światową i z tendencjami rozwoju wewnętrznego Rosji, odpowiada zadaniu wzmocnienia charakteru konsensusu i zwiększenia skuteczności polityki zagranicznej kraju, a także sprzyja jej skutecznej realizacji.

103. Do finansowania działań w zakresie polityki zagranicznej mogą być wykorzystywane środki pozabudżetowe w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego na dobrowolnych podstawach.

104. Konsekwentna realizacja polityki zagranicznej Rosji ma na celu tworzenie sprzyjających warunków do realizacji historycznego wyboru narodów Federacji Rosyjskiej na rzecz państwa prawa, społeczeństwa demokratycznego i zorientowanej społecznie gospodarki rynkowej.